Cách bật DNS mã hoá (DoH, DoT) trên điện thoại Android và iPhone
Mỗi khi bạn mở một app hay website, điện thoại phải hỏi trước: tên miền này có địa chỉ IP là gì? Câu hỏi đó gọi là truy vấn DNS, và suốt nhiều năm nó được gửi dưới dạng chữ trơn, không mã hoá. Bất kỳ ai trên đường truyền, từ Wi-Fi quán cà phê tới nhà mạng, đều có thể đọc, ghi lại, thậm chí trả lời bằng một địa chỉ giả.
DNS mã hoá giải quyết chuyện đó. Bài này giải thích ngắn gọn DoH, DoT, DoQ và hướng dẫn từng bước bật DNS mã hoá trên điện thoại.
Vì sao nên mã hoá DNS?
DNS truyền thống gửi qua cổng 53, không mã hoá, không xác thực. Hậu quả:
- Bị đọc lén: nhà mạng hoặc chủ Wi-Fi thấy mọi tên miền bạn tra cứu, kể cả khi trang web dùng HTTPS.
- Bị trả về địa chỉ giả: mạng có thể chuyển hướng bạn sang trang chặn, trang quảng cáo, hoặc tệ hơn là trang giả mạo.
- Rủi ro trên Wi-Fi công cộng: kẻ xấu cùng mạng có thể tìm cách giả mạo câu trả lời DNS.
Mã hoá DNS giúp câu hỏi và câu trả lời chỉ có bạn và máy chủ DNS bạn chọn biết, đồng thời điện thoại kiểm tra được đúng là đang nói chuyện với máy chủ thật.
DoH, DoT và DoQ khác nhau thế nào?
- DoH (DNS over HTTPS): gói truy vấn DNS trong HTTPS, cổng 443. Trông giống lưu lượng web bình thường nên khó bị chặn nhất. Chrome, Firefox, Edge, Windows 11 đều hỗ trợ.
- DoT (DNS over TLS): gửi DNS qua TLS trên cổng riêng 853. Đơn giản, hiệu quả, và là kiểu mà Private DNS của Android (Android 9 trở lên) sử dụng. Nhược điểm: dễ bị nhận diện và một số mạng chặn hẳn cổng 853.
- DoQ (DNS over QUIC): chạy trên QUIC (nền tảng của HTTP/3). Thiết lập nhanh, hợp với mạng di động chập chờn, nhưng còn mới nên ít nơi hỗ trợ sẵn.
Bài tiếng Anh DoH vs DoT vs DoQ có bảng so sánh chi tiết hơn.
Chọn nhà cung cấp DNS nào?
Mã hoá chỉ bảo vệ đường đi; máy chủ DNS ở đầu kia vẫn thấy truy vấn của bạn. Các lựa chọn công cộng phổ biến:
- Cloudflare (1.1.1.1), tên máy chủ DoT:
one.one.one.one - Google Public DNS (8.8.8.8), tên máy chủ DoT:
dns.google - Quad9 (9.9.9.9), tên máy chủ DoT:
dns.quad9.net, có chặn sẵn tên miền độc hại đã biết
Mỗi bên có chính sách quyền riêng tư riêng, bạn nên đọc qua trước khi chọn.
Cách 1: Bật Private DNS (DoT) trên Android
- Mở Cài đặt.
- Vào Mạng và Internet hoặc Kết nối (tên gọi khác nhau tuỳ hãng; trên Samsung là Kết nối → Cài đặt kết nối khác).
- Chọn DNS riêng tư (Private DNS).
- Chọn Tên máy chủ của nhà cung cấp DNS riêng tư và nhập, ví dụ,
one.one.one.one. - Bấm Lưu.
Hạn chế: chỉ hỗ trợ DoT, không cho xem truy vấn nào bị chặn, và nếu máy chủ không phản hồi thì một số máy báo “không có Internet” thay vì tự chuyển máy chủ khác.
Cách 2: Bật DNS mã hoá trên iPhone
iOS không có ô nhập DNS mã hoá trực tiếp trong Cài đặt như Android. Bạn cần:
- Cài hồ sơ cấu hình DNS (configuration profile) do nhà cung cấp DNS phát hành, rồi vào Cài đặt → Cài đặt chung → VPN & Quản lý thiết bị → DNS để chọn và bật (tên mục có thể khác đôi chút tuỳ phiên bản iOS); hoặc
- Dùng một app hỗ trợ DNS mã hoá.
Chỉ tải hồ sơ cấu hình từ trang chính thức của nhà cung cấp DNS.
Cách 3: Bật trong trình duyệt
Chrome, Edge, Firefox có tuỳ chọn Sử dụng DNS bảo mật trong phần Quyền riêng tư và bảo mật. Cách này nhanh, nhưng chỉ bảo vệ truy vấn của trình duyệt đó, các app khác vẫn dùng DNS thường.
Cách 4: Dùng app để mã hoá DNS cho mọi app
Nếu muốn DNS mã hoá cho toàn bộ app, chọn được DoH, DoT hoặc DoQ và tự chuyển máy chủ dự phòng khi bị chặn, cách gọn nhất là dùng một Local VPN như GreenTunnel VPN:
- Cài GreenTunnel VPN từ Google Play (có cả bản Windows, Linux; bản iPhone đang thử nghiệm qua TestFlight).
- Mở app, cho phép quyền VPN khi hệ thống hỏi. GreenTunnel không có máy chủ VPN nào, quyền này chỉ để xử lý lưu lượng ngay trên máy.
- Chọn hồ sơ DNS: Cloudflare, Google, Quad9 hoặc máy chủ riêng của bạn. Đổi hồ sơ chỉ bằng một chạm.
- Bật GreenTunnel từ app, ô Cài đặt nhanh hoặc widget.
Nếu máy chủ DNS đang dùng bị chặn trên mạng của bạn, app tự chuyển sang máy chủ dự phòng. Truy vấn đi thẳng từ máy bạn tới nhà cung cấp DNS bạn chọn; GreenTunnel không thu thập truy vấn DNS hay lịch sử duyệt web.
Mẹo: nếu đã bật Private DNS của Android, hai cơ chế có thể ảnh hưởng nhau. Đơn giản nhất là để một bên lo DNS, ví dụ chuyển Private DNS về Tự động khi dùng app.
Bạn cũng có thể bật thêm plugin chặn quảng cáo và chống lừa đảo ở cấp DNS, xem chặn quảng cáo và trang lừa đảo trên Android không cần root.
DNS mã hoá không làm được gì?
- Không ẩn IP, không đổi vị trí của bạn.
- Không ẩn tên miền trong gói HTTPS đầu tiên (SNI); đó là thứ các bộ lọc DPI đọc. GreenTunnel xử lý phần này bằng tính năng vượt chặn DPI, nhưng vẫn không phải công cụ ẩn danh.
- Không thay thế VPN thông thường nếu bạn cần ẩn danh. Xem Local VPN là gì, khác gì VPN thường.
Hãy sử dụng các công cụ này trong khuôn khổ pháp luật và quy định về mạng tại nơi bạn sống.
Tóm tắt
- DNS thường dễ bị đọc lén và giả mạo; DNS mã hoá khắc phục điều đó.
- Android: bật DNS riêng tư (DoT) trong Cài đặt.
- iPhone: dùng hồ sơ cấu hình hoặc app.
- Muốn áp dụng cho mọi app, có DoH/DoT/DoQ và tự dự phòng: dùng app Local VPN.
Tải GreenTunnel VPN miễn phí để bật DNS mã hoá cho cả điện thoại chỉ với vài chạm.
Cách cài GreenTunnel VPN
- Android: Mở Google Play, tìm “GreenTunnel VPN” hoặc bấm nút Google Play bên dưới, rồi chọn Cài đặt. Ứng dụng tự cập nhật qua Google Play.
- iPhone / iPad (bản beta): Bản iOS đang thử nghiệm qua TestFlight. Cài ứng dụng TestFlight của Apple từ App Store, sau đó mở link TestFlight bên dưới trên iPhone và chọn Chấp nhận → Cài đặt. Nếu link báo đã đủ người thử, hãy quay lại sau.
- Windows: Tải bộ cài (.msi) từ trang tải chính thức qua nút bên dưới, mở file và làm theo trình cài đặt.
- Linux: Cài từ Snap Store bằng nút bên dưới, hoặc chạy lệnh trong Terminal:
sudo snap install greentunnel-vpn
Sắp ra mắt: App Store.
💡 Mẹo: chỉ tải GreenTunnel VPN từ các cửa hàng chính thức hoặc link trên trang này, tránh file APK/IPA từ nguồn lạ. Xem đầy đủ tính năng tại trang GreenTunnel VPN.
Câu hỏi thường gặp
DoH và DoT cái nào tốt hơn?
Cả hai đều mã hoá truy vấn DNS như nhau. DoH đi qua cổng 443 giống web thông thường nên khó bị chặn hơn; DoT dùng cổng 853 riêng và là kiểu được tích hợp sẵn trong Private DNS của Android. Mạng nào chặn cổng 853 thì nên dùng DoH.
Bật DNS mã hoá có làm chậm mạng không?
Thường không đáng kể. Sau lần kết nối an toàn đầu tiên, các truy vấn sau dùng lại kết nối đó. Chọn nhà cung cấp DNS có máy chủ gần bạn quan trọng hơn chọn giao thức.
Bật Private DNS xong thì mất mạng, phải làm sao?
Có thể tên máy chủ bị gõ sai hoặc mạng đang chặn DoT. Hãy kiểm tra lại tên máy chủ, chuyển Private DNS về Tự động, hoặc dùng một app hỗ trợ DoH và tự chuyển sang máy chủ dự phòng.